Ziemniak a zdrowie jelit
Ziemniaki to podstawowe warzywo korzeniowe, bogate w skrobię i błonnik, powszechnie spożywane na całym świecie. Zazwyczaj są dobrze tolerowane, ale ich wpływ na zdrowie jelit zależy od sposobu przygotowania, indywidualnej wrażliwości i kontekstu diety.
- Ziemniaki są niskie w FODMAP po ugotowaniu i podaniu bez dodatków
- Nie zawierają znaczących ilości histaminy ani nie uwalniają histaminy
- Dostarczają błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny, wspierając zdrowie jelit
- Ziemniaki należą do rodziny psiankowatych, co może być istotne przy niektórych wrażliwościach
- Wysoka zawartość skrobi może wpływać na poziom cukru we krwi i fermentację w jelitach
- Rzadko powodują alergie, ale mogą wystąpić reakcje krzyżowe u osób wrażliwych
Ziemniaki a zawartość FODMAP
Gotowane ziemniaki białe są uznawane za niskofodmapowe, dzięki czemu nadają się dla większości osób z zespołem jelita drażliwego (IBS) lub wrażliwością na FODMAP. Przetworzone produkty ziemniaczane, takie jak chipsy czy frytki, mogą zawierać dodatkowe składniki o wysokiej zawartości FODMAP. Najlepiej wybierać proste, gotowane ziemniaki dla dobrej tolerancji jelitowej.
| FODMAP | Poziom | Wytyczne dotyczące porcji |
|---|---|---|
|
Monosacharydy (Fruktoza)
|
Niski | — |
|
Disacharydy (Laktoza)
|
Niski | — |
|
Fruktooligosacharydy (Fruktany)
|
Niski | — |
|
Galaktooligosacharydy (GOS)
|
Niski | — |
|
Poliole (Mannitol)
|
Niski | — |
|
Poliole (Sorbitol)
|
Niski | — |
Histamina i tolerancja ziemniaków
Ziemniaki nie zawierają znaczących ilości histaminy i nie są znane z wywoływania jej uwalniania ani blokowania DAO. Są więc bezpiecznym wyborem dla osób z nietolerancją histaminy. Jednak zepsute lub długo przechowywane ziemniaki mogą mieć wyższą zawartość amin, dlatego warto używać świeżych ziemniaków.
| Histamina i pokrewne | Poziom | Wytyczne dotyczące porcji |
|---|---|---|
|
Poziom histaminy
|
Niski |
|
|
Inne aminy biogenne
|
Niski |
|
|
Uwalniacz histaminy
|
Niski | — |
|
Inhibitor DAO
|
Niski | — |
Zawartość błonnika w ziemniakach
Ziemniaki dostarczają około 2,2 grama błonnika na 100 gramów, w tym błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny. Błonnik ten wspiera regularność wypróżnień i odżywia korzystne bakterie jelitowe. Spożywanie ziemniaków ze skórką zwiększa ilość błonnika i może dodatkowo wspierać zdrowie jelit.
Błonnik ogółem
Skrobia i trawienie
Ziemniaki są bogate w skrobię, która jest łatwo trawiona przez większość osób. Część tej skrobi po ugotowaniu i schłodzeniu zamienia się w skrobię oporną, działającą jak prebiotyk i wspierającą bakterie jelitowe. Jednak duże ilości ziemniaków mogą powodować wzdęcia lub gazy u osób wrażliwych.
Ziemniaki jako psiankowate
Ziemniaki należą do rodziny psiankowatych, do której zaliczają się także pomidory, bakłażany i papryka. Większość osób dobrze toleruje psiankowate, ale osoby z chorobami autoimmunologicznymi lub wrażliwościami mogą reagować na związki obecne w tych warzywach. Objawy mogą obejmować dyskomfort trawienny lub bóle stawów.
Alergie i wrażliwości na ziemniaki
Alergia na ziemniaki jest rzadka, ale możliwa, zwłaszcza u osób z alergiami na inne warzywa. Objawy mogą obejmować swędzenie, obrzęk lub dolegliwości trawienne. Reakcje krzyżowe mogą wystąpić u osób uczulonych na lateks lub inne psiankowate. W razie podejrzenia reakcji należy skonsultować się z lekarzem.
Szczegóły
- Brak Pszenica / Orkisz
- Brak Żyto
- Brak Jęczmień
- Brak Owies
Szczegóły
- Brak Kraby
- Brak Krewetki (duże)
- Brak Krewetki
- Brak Homary
- Brak Raki
Szczegóły
- Brak Migdały
- Brak Orzechy brazylijskie
- Brak Nerkowce
- Brak Orzechy laskowe
- Brak Orzechy makadamia
- Brak Pekany
- Brak Pistacje
- Brak Orzechy włoskie
Szczegóły
- Brak Małże
- Brak Omułki
- Brak Ośmiornica
- Brak Ostrygi
- Brak Ślimaki
- Brak Kałamarnica
Metody przygotowania a tolerancja jelitowa
Sposób przygotowania ziemniaków wpływa na ich oddziaływanie na zdrowie jelit. Gotowane lub pieczone ziemniaki są zazwyczaj dobrze tolerowane, podczas gdy smażone lub przetworzone mogą być trudniejsze do strawienia i zawierać dodatkowe tłuszcze lub FODMAP. Zostawienie skórki zwiększa zawartość błonnika i składników odżywczych.