Bonen en darmgezondheid

Bonen zijn een basispeulvrucht, rijk aan vezels, plantaardige eiwitten en essentiële voedingsstoffen. Ze bieden veel voordelen voor de darmgezondheid, maar kunnen bij gevoelige mensen ook spijsverteringsklachten veroorzaken door hun FODMAP- en histaminevrijmakende eigenschappen.

  • Hoog in FODMAP's, vooral galacto-oligosacchariden (GOS)
  • Kunnen histamine vrijmaken en zijn mogelijk niet geschikt voor histaminegevoelige mensen
  • Uitstekende bron van zowel oplosbare als onoplosbare vezels
  • Kunnen gas, een opgeblazen gevoel of ongemak veroorzaken bij IBS of gevoelige darmen
  • Bonen zijn peulvruchten en bevatten veel nikkel, wat relevant kan zijn bij allergieën

Bonen en FODMAP-gehalte

Bonen bevatten veel FODMAP's, vooral galacto-oligosacchariden (GOS), die bij mensen met het prikkelbare darm syndroom (PDS) klachten als een opgeblazen gevoel, gas en ongemak kunnen veroorzaken. Het FODMAP-gehalte verschilt per soort en portiegrootte, maar de meeste gangbare bonen zijn in standaardporties hoog in FODMAP's. Kleinere porties of bepaalde soorten worden vaak beter verdragen.

Bonen - FODMAP-profiel
FODMAP's Niveau Portie-advies
Monosachariden (Fructose)
Laag–Middelmatig
Disachariden (Lactose)
Laag
Fructo-oligosachariden (Fructanen)
Middelmatig
Galacto-oligosachariden (GOS)
Hoog
Polyolen (Mannitol)
Laag
Polyolen (Sorbitol)
Laag

Histamine en histaminevrijmakende effecten

Bonen bevatten zelf weinig histamine, maar kunnen histamine vrijmaken en zo klachten veroorzaken bij mensen met histamine-intolerantie. Sommige mensen reageren ook op andere biogene aminen, zoals tyramine, die kunnen ontstaan in gekookte of bewaarde bonen. Wie gevoelig is voor histamine, moet voorzichtig zijn met bonen.

Bonen — Histamine-profiel
Histamine & gerelateerde stoffen Niveau Portie-advies
Histamineniveau
Laag–Middelmatig
  • ≤ 50 g = Laag
  • > 50 g = Laag–Middelmatig
Andere biogene aminen
Laag–Middelmatig
  • ≤ 50 g = Laag
  • > 50 g = Laag–Middelmatig
Histaminevrijmaker
Hoog
DAO-blokker
Laag

Vezelgehalte en prebiotisch effect

Bonen zijn een uitstekende bron van voedingsvezels, zowel oplosbaar als onoplosbaar. Deze vezels ondersteunen een gezonde stoelgang en voeden gunstige darmbacteriën, wat bijdraagt aan een evenwichtig microbioom. Door de fermenteerbaarheid van deze vezels kunnen ze echter ook gas en een opgeblazen gevoel veroorzaken, vooral bij gevoelige mensen.

Bonen — Vezelprofiel

Totale vezels

6.40 g per 100 g
Oplosbare vezels: 1.70 g per 100 g (26.6%)
Onoplosbare vezels: 4.70 g per 100 g (73.4%)
Resistent zetmeel
1.20 g per 100 g
Fructanen
0.50 g per 100 g
Beta-glucanen
0.10 g per 100 g

Fermenteerbaarheid en gasvorming

De vezels en FODMAP's in bonen worden sterk gefermenteerd door darmbacteriën. Dit fermentatieproces levert gunstige korteketenvetzuren op, maar zorgt ook voor meer gasvorming. Bij mensen met PDS of gevoelige darmen kan dit leiden tot een opgeblazen gevoel, ongemak of veranderingen in de stoelgang.

Allergieën en nikkelgevoeligheid

Bonen zijn peulvruchten en kunnen in zeldzame gevallen allergische reacties veroorzaken, vooral bij mensen met een peulvruchtenallergie. Daarnaast bevatten bonen veel nikkel, wat relevant kan zijn voor mensen met een nikkelallergie of -gevoeligheid en mogelijk darm- of algemene klachten kan geven.

Bonen — Allergieprofiel
EU-hoofallergenen
🌾
Granen met gluten
Afwezig
Details
  • Afwezig Tarwe / Spelt
  • Afwezig Rogge
  • Afwezig Gerst
  • Afwezig Haver
🦐
Schaaldieren (kreeftachtigen)
Afwezig
Details
  • Afwezig Krabben
  • Afwezig Garnalen (grote)
  • Afwezig Garnalen
  • Afwezig Kreeften
  • Afwezig Rivierkreeften
🥚
Eieren
Afwezig
🐟
Vis
Afwezig
🥜
Pinda’s
Afwezig
🌱
Soja
Afwezig
🥛
Melk
Afwezig
🌰
Noten
Afwezig
Details
  • Afwezig Amandelen
  • Afwezig Paranoten
  • Afwezig Cashewnoten
  • Afwezig Hazelnoten
  • Afwezig Macadamianoten
  • Afwezig Pecannoten
  • Afwezig Pistachenoten
  • Afwezig Walnoten
🍃
Selderij
Afwezig
🧂
Mosterd
Afwezig
🧈
Sesam
Afwezig
🧪
Zwaveldioxide & sulfieten
Afwezig
🌼
Lupine
Afwezig
🐚
Weekdieren
Afwezig
Details
  • Afwezig Venusschelpen
  • Afwezig Mosselen
  • Afwezig Octopus
  • Afwezig Oesters
  • Afwezig Slakken
  • Afwezig Inktvis
Overige allergenen
🥥
Kokos
Afwezig
🍯
Honing
Afwezig
🧫
Gist
Afwezig

Bereidingsmethoden en verteerbaarheid

Bonen weken, goed afspoelen en grondig koken kan het FODMAP-gehalte verlagen en de verteerbaarheid verbeteren. Goed afgespoelde bonen uit blik worden vaak beter verdragen dan gedroogde bonen. Door de hoeveelheid bonen geleidelijk op te bouwen, kan de darm zich aanpassen en spijsverteringsklachten verminderen.

Veelgestelde vragen over bonen en darmgezondheid

Zijn bonen hoog in FODMAP's?

Ja, de meeste bonen bevatten veel FODMAP's, vooral GOS, en kunnen klachten veroorzaken bij gevoelige mensen.

Kunnen bonen histamine-intolerantieklachten veroorzaken?

Bonen kunnen histamine vrijmaken en klachten veroorzaken bij mensen met histamine-intolerantie.

Zijn bonen een goede vezelbron?

Ja, bonen zijn rijk aan zowel oplosbare als onoplosbare vezels en ondersteunen de darmgezondheid.

Waarom veroorzaken bonen gas en een opgeblazen gevoel?

De fermenteerbare vezels en FODMAP's in bonen worden door darmbacteriën afgebroken, waardoor gas ontstaat.

Kun je allergisch zijn voor bonen?

Ja, bonenallergieën zijn mogelijk. Bonen bevatten ook veel nikkel, wat klachten kan geven bij gevoelige mensen.

Hoe maak ik bonen makkelijker verteerbaar?

Bonen weken, afspoelen en goed koken kan het FODMAP-gehalte verlagen en de verteerbaarheid verbeteren.