Sojabonen en darmgezondheid

Sojabonen zijn een voedzame peulvrucht die veel wordt gebruikt in plantaardige diëten en bewerkte voedingsmiddelen. Ze bevatten veel vezels en eiwitten, maar kunnen voor gevoelige darmen problemen geven door FODMAP's, allergieën en histamine-effecten.

Soybeans
  • Hoog in FODMAP's, vooral galacto-oligosacchariden (GOS)
  • Kunnen als histamineliberator werken en klachten veroorzaken bij gevoelige personen
  • Belangrijk allergeen (soja-allergie komt vaak voor)
  • Rijk aan oplosbare en onoplosbare vezels, ondersteunt de darmmicrobiota
  • Kan natuurlijke glutamaten en lage hoeveelheden andere aminen bevatten
  • Peulvruchtenfamilie: ook hoog in nikkel

Sojabonen en FODMAP-gehalte

Sojabonen bevatten veel FODMAP's, vooral galacto-oligosacchariden (GOS), die bij mensen met het prikkelbare darm syndroom (PDS) of FODMAP-gevoeligheid kunnen leiden tot een opgeblazen gevoel, winderigheid en ongemak. Kleine porties (onder de 40 gram) worden soms verdragen, maar grotere hoeveelheden veroorzaken vaak klachten. Sommige variëteiten bevatten ook fructanen, wat het FODMAP-gehalte verder verhoogt.

Sojabonen - FODMAP-profiel
FODMAP's Niveau Portie-advies
Monosachariden (Fructose)
Laag–Middelmatig
  • ≤ 100 g = Laag–Middelmatig
Disachariden (Lactose)
Laag
  • ≤ 100 g = Laag
Fructo-oligosachariden (Fructanen)
Middelmatig
  • ≤ 40 g = Laag
  • 41–100 g = Middelmatig
  • > 100 g = Middelmatig
Galacto-oligosachariden (GOS)
Hoog
  • ≤ 40 g = Laag
  • 41–60 g = Middelmatig
  • > 60 g = Hoog
Polyolen (Mannitol)
Laag
  • ≤ 100 g = Laag
Polyolen (Sorbitol)
Laag
  • ≤ 100 g = Laag

Histamine en sojabonen: liberator-effect

Sojabonen bevatten zelf weinig histamine, maar kunnen als histamineliberator werken en de afgifte van histamine in het lichaam stimuleren. Dit kan leiden tot klachten zoals hoofdpijn, galbulten of spijsverteringsproblemen bij mensen met histamine-intolerantie. Hoewel ze weinig andere biogene aminen bevatten, kunnen sojabonen toch klachten geven bij gevoelige personen.

Sojabonen — Histamine-profiel
Histamine & gerelateerde stoffen Niveau Portie-advies
Histamineniveau
Laag–Middelmatig
  • ≤ 100 g = Laag–Middelmatig
Andere biogene aminen
Laag–Middelmatig
  • ≤ 100 g = Laag–Middelmatig
Histaminevrijmaker
Hoog
DAO-blokker
Laag

Vezelgehalte en prebiotisch effect

Sojabonen zijn een uitstekende bron van voedingsvezels en bevatten zowel oplosbare als onoplosbare vezels. Deze vezels ondersteunen een regelmatige stoelgang en voeden gunstige darmbacteriën, wat bijdraagt aan een gezonde darmflora. Dezelfde vezels, vooral GOS, kunnen echter bij FODMAP-gevoelige mensen winderigheid en een opgeblazen gevoel veroorzaken.

Sojabonen — Vezelprofiel

Totale vezels

15.70 g per 100 g
Oplosbare vezels: 2.30 g per 100 g (14.6%)
Onoplosbare vezels: 13.40 g per 100 g (85.4%)
Resistent zetmeel
0.60 g per 100 g
Fructanen
0.40 g per 100 g

Soja-allergie en darmklachten

Sojabonen zijn een belangrijk voedselallergeen. Een soja-allergie kan spijsverteringsklachten veroorzaken zoals misselijkheid, buikkrampen of diarree, maar ook systemische reacties. Zelfs sporen kunnen klachten geven bij mensen met een ernstige allergie. Kruisreacties met andere peulvruchten zijn mogelijk, maar niet altijd het geval.

Sojabonen — Allergieprofiel
EU-hoofallergenen
🌾
Granen met gluten
Afwezig
Details
  • Afwezig Tarwe / Spelt
  • Afwezig Rogge
  • Afwezig Gerst
  • Afwezig Haver
🦐
Schaaldieren (kreeftachtigen)
Afwezig
Details
  • Afwezig Krabben
  • Afwezig Garnalen (grote)
  • Afwezig Garnalen
  • Afwezig Kreeften
  • Afwezig Rivierkreeften
🥚
Eieren
Afwezig
🐟
Vis
Afwezig
🥜
Pinda’s
Afwezig
🌱
Soja
Aanwezig
🥛
Melk
Afwezig
🌰
Noten
Afwezig
Details
  • Afwezig Amandelen
  • Afwezig Paranoten
  • Afwezig Cashewnoten
  • Afwezig Hazelnoten
  • Afwezig Macadamianoten
  • Afwezig Pecannoten
  • Afwezig Pistachenoten
  • Afwezig Walnoten
🍃
Selderij
Afwezig
🧂
Mosterd
Afwezig
🧈
Sesam
Afwezig
🧪
Zwaveldioxide & sulfieten
Afwezig
🌼
Lupine
Afwezig
🐚
Weekdieren
Afwezig
Details
  • Afwezig Venusschelpen
  • Afwezig Mosselen
  • Afwezig Octopus
  • Afwezig Oesters
  • Afwezig Slakken
  • Afwezig Inktvis
Overige allergenen
🥥
Kokos
Afwezig
🍯
Honing
Afwezig
🧫
Gist
Afwezig

Spijsverteringstolerantie en bereidingswijzen

De bereidingswijze beïnvloedt de verteerbaarheid van sojabonen. Koken, weken of fermenteren kan een deel van de FODMAP's en antinutriënten verminderen, waardoor ze voor sommige mensen beter te verdragen zijn. Toch kunnen ook bereide sojabonen klachten geven bij FODMAP- of histaminegevoeligheid.

Andere stoffen: nikkel, glutamaten en salicylaten

Sojabonen bevatten veel nikkel, wat klachten kan geven bij mensen met een nikkelallergie. Ze bevatten ook natuurlijke glutamaten, die bij gevoelige personen reacties kunnen veroorzaken, en lage tot matige hoeveelheden salicylaten. Deze stoffen zijn relevant voor mensen met specifieke intoleranties.

Veelgestelde vragen over sojabonen en darmgezondheid

Zijn sojabonen rijk aan FODMAP's?

Ja, sojabonen bevatten veel FODMAP's, vooral galacto-oligosacchariden (GOS), en kunnen spijsverteringsklachten veroorzaken bij gevoelige mensen.

Kunnen sojabonen histamine-intolerantieklachten veroorzaken?

Sojabonen kunnen als histamineliberator werken en klachten veroorzaken bij mensen met histamine-intolerantie.

Is soja een veelvoorkomend allergeen?

Ja, sojabonen zijn een belangrijk allergeen en kunnen zowel darm- als systemische klachten veroorzaken bij allergische personen.

Ondersteunen sojabonen de darmgezondheid via vezels?

Sojabonen zijn rijk aan vezels, die de darmflora ondersteunen, maar kunnen winderigheid veroorzaken bij FODMAP-gevoelige mensen.

Maakt koken of fermenteren sojabonen makkelijker verteerbaar?

Koken of fermenteren kan een deel van de FODMAP's en antinutriënten verminderen, waardoor ze voor sommige mensen beter te verdragen zijn.

Zijn er andere stoffen in sojabonen die de darmgezondheid beïnvloeden?

Sojabonen bevatten nikkel, glutamaten en salicylaten, die klachten kunnen geven bij gevoelige personen.