Soja a zdrowie jelit

Soja to bogata w składniki odżywcze roślina strączkowa, szeroko stosowana w dietach roślinnych i żywności przetworzonej. Jest bogata w błonnik i białko, ale może stanowić wyzwanie dla wrażliwych jelit ze względu na FODMAP, alergie i działanie histaminy.

Soybeans
  • Wysoka zawartość FODMAP, głównie galaktooligosacharydów (GOS)
  • Może działać jako wyzwalacz histaminy, powodując objawy u osób wrażliwych
  • Jeden z głównych alergenów (alergia na soję jest częsta)
  • Bogata w błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny, wspiera mikrobiotę jelitową
  • Może zawierać naturalne glutaminiany i niskie ilości innych amin
  • Rodzina roślin strączkowych: wysoka zawartość niklu

Soja a zawartość FODMAP

Soja ma wysoką zawartość FODMAP, szczególnie galaktooligosacharydów (GOS), które mogą powodować wzdęcia, gazy i dyskomfort u osób z zespołem jelita drażliwego (IBS) lub wrażliwością na FODMAP. Małe porcje (poniżej 40 gramów) mogą być tolerowane przez niektórych, ale większe ilości często wywołują objawy. W niektórych odmianach mogą występować także fruktany, co zwiększa ładunek FODMAP.

Soja - Profil FODMAP
FODMAP Poziom Wytyczne dotyczące porcji
Monosacharydy (Fruktoza)
Niski–Umiarkowany
  • ≤ 100 g = Niski–Umiarkowany
Disacharydy (Laktoza)
Niski
  • ≤ 100 g = Niski
Fruktooligosacharydy (Fruktany)
Umiarkowany
  • ≤ 40 g = Niski
  • 41–100 g = Umiarkowany
  • > 100 g = Umiarkowany
Galaktooligosacharydy (GOS)
Wysoki
  • ≤ 40 g = Niski
  • 41–60 g = Umiarkowany
  • > 60 g = Wysoki
Poliole (Mannitol)
Niski
  • ≤ 100 g = Niski
Poliole (Sorbitol)
Niski
  • ≤ 100 g = Niski

Histamina i soja: efekt wyzwalacza

Soja sama w sobie nie zawiera dużo histaminy, ale może działać jako wyzwalacz, powodując uwalnianie histaminy w organizmie. Może to prowadzić do objawów takich jak bóle głowy, pokrzywka czy dolegliwości trawienne u osób z nietolerancją histaminy. Chociaż zawiera mało innych amin biogennych, może powodować problemy u osób wrażliwych.

Soja — Profil histaminy
Histamina i pokrewne Poziom Wytyczne dotyczące porcji
Poziom histaminy
Niski–Umiarkowany
  • ≤ 100 g = Niski–Umiarkowany
Inne aminy biogenne
Niski–Umiarkowany
  • ≤ 100 g = Niski–Umiarkowany
Uwalniacz histaminy
Wysoki
Inhibitor DAO
Niski

Błonnik i efekt prebiotyczny

Soja to doskonałe źródło błonnika pokarmowego, zarówno rozpuszczalnego, jak i nierozpuszczalnego. Błonnik wspiera regularność wypróżnień i odżywia korzystne bakterie jelitowe, wspierając zdrową mikrobiotę. Jednak te same frakcje błonnika, zwłaszcza GOS, mogą być problematyczne dla osób wrażliwych na FODMAP, powodując gazy i wzdęcia.

Soja — Profil błonnika

Błonnik ogółem

15.70 g na 100 g
Rozpuszczalny: 2.30 g na 100 g (14.6%)
Nierozpuszczalny: 13.40 g na 100 g (85.4%)
Skrobia oporna
0.60 g na 100 g
Fruktany
0.40 g na 100 g

Alergia na soję i objawy jelitowe

Soja to jeden z głównych alergenów pokarmowych. Alergia na soję może powodować objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, skurcze czy biegunka, a także reakcje ogólnoustrojowe. Nawet śladowe ilości mogą wywołać objawy u osób silnie uczulonych. Możliwa jest reakcja krzyżowa z innymi roślinami strączkowymi, ale nie zawsze występuje.

Soja — Profil alergenów
Główne alergeny UE
🌾
Zboża zawierające gluten
Brak
Szczegóły
  • Brak Pszenica / Orkisz
  • Brak Żyto
  • Brak Jęczmień
  • Brak Owies
🦐
Skorupiaki
Brak
Szczegóły
  • Brak Kraby
  • Brak Krewetki (duże)
  • Brak Krewetki
  • Brak Homary
  • Brak Raki
🥚
Jaja
Brak
🐟
Ryby
Brak
🥜
Orzeszki ziemne
Brak
🌱
Soja
Obecny
🥛
Mleko
Brak
🌰
Orzechy
Brak
Szczegóły
  • Brak Migdały
  • Brak Orzechy brazylijskie
  • Brak Nerkowce
  • Brak Orzechy laskowe
  • Brak Orzechy makadamia
  • Brak Pekany
  • Brak Pistacje
  • Brak Orzechy włoskie
🍃
Seler
Brak
🧂
Gorczyca
Brak
🧈
Sezam
Brak
🧪
Dwutlenek siarki i siarczyny
Brak
🌼
Łubin
Brak
🐚
Mięczaki
Brak
Szczegóły
  • Brak Małże
  • Brak Omułki
  • Brak Ośmiornica
  • Brak Ostrygi
  • Brak Ślimaki
  • Brak Kałamarnica
Inne alergeny
🥥
Kokos
Brak
🍯
Miód
Brak
🧫
Drożdże
Brak

Tolerancja trawienna i sposoby przygotowania

Sposób przygotowania wpływa na strawność soi. Gotowanie, moczenie lub fermentacja mogą zmniejszyć ilość FODMAP i substancji antyodżywczych, co poprawia tolerancję u niektórych osób. Jednak nawet przygotowana soja może powodować objawy u osób z nietolerancją FODMAP lub histaminy.

Inne związki: nikiel, glutaminiany i salicylany

Soja zawiera dużo niklu, który może wywoływać objawy u osób z nadwrażliwością na nikiel. Zawiera także naturalne glutaminiany, które mogą powodować reakcje u osób wrażliwych, oraz niskie do umiarkowanych ilości salicylanów. Te związki są istotne dla osób z określonymi nietolerancjami.

Najczęściej zadawane pytania o soję i zdrowie jelit

Czy soja ma dużo FODMAP?

Tak, soja ma wysoką zawartość FODMAP, głównie galaktooligosacharydów (GOS), i może powodować objawy trawienne u osób wrażliwych.

Czy soja może wywoływać objawy nietolerancji histaminy?

Soja może działać jako wyzwalacz histaminy i wywoływać objawy u osób z nietolerancją histaminy.

Czy soja jest częstym alergenem?

Tak, soja jest jednym z głównych alergenów i może powodować objawy jelitowe oraz ogólnoustrojowe u osób uczulonych.

Czy soja wspiera zdrowie jelit dzięki błonnikowi?

Soja jest bogata w błonnik, który wspiera bakterie jelitowe, ale może powodować wzdęcia u osób wrażliwych na FODMAP.

Czy gotowanie lub fermentacja soi poprawia jej strawność?

Gotowanie lub fermentacja może zmniejszyć ilość FODMAP i substancji antyodżywczych, poprawiając tolerancję u niektórych osób.

Czy w soi są inne związki wpływające na zdrowie jelit?

Soja zawiera nikiel, glutaminiany i salicylany, które mogą powodować problemy u osób wrażliwych.