Tomaten en darmgezondheid

Tomaten zijn een populaire vruchtgroente die wereldwijd in talloze gerechten wordt gebruikt. Ze leveren vezels en voedingsstoffen, maar kunnen bij gevoelige personen darmklachten veroorzaken door hun FODMAP-, histamine- en nachtschadegehalte.

Tomatoes
  • Matig FODMAP-gehalte, vooral bij grotere porties
  • Hoog in histamine en werkt als histamineliberator
  • Lid van de nachtschadefamilie, relevant voor gevoelige personen
  • Bevat zowel oplosbare als onoplosbare vezels
  • Natuurlijke glutamaten en salicylaten kunnen gevoelige mensen beïnvloeden
  • Kan bij sommige mensen reflux of irritatie veroorzaken

Tomaten en FODMAP-gehalte

Tomaten hebben een matig FODMAP-gehalte. Kleine porties (tot ongeveer 75 gram) worden meestal goed verdragen door mensen met PDS of FODMAP-gevoeligheid. Grotere porties verhogen het risico op klachten door meer fructose en fructanen. Volg je een FODMAP-arm dieet, let dan op de portiegrootte om darmklachten te beperken.

Tomaten - FODMAP-profiel
FODMAP's Niveau Portie-advies
Monosachariden (Fructose)
Middelmatig
  • ≤ 75 g = Laag
  • 76–150 g = Middelmatig
  • > 150 g = Hoog
Disachariden (Lactose)
Laag
Fructo-oligosachariden (Fructanen)
Middelmatig
  • ≤ 75 g = Laag
  • 76–150 g = Middelmatig
  • > 150 g = Hoog
Galacto-oligosachariden (GOS)
Laag
Polyolen (Mannitol)
Laag
Polyolen (Sorbitol)
Laag–Middelmatig
  • ≤ 75 g = Laag
  • 76–150 g = Laag–Middelmatig
  • > 150 g = Middelmatig

Histamine en tomaten

Tomaten bevatten veel histamine en werken ook als histamineliberator, wat betekent dat ze de afgifte van histamine in het lichaam kunnen stimuleren. Dit maakt ze tot een veelvoorkomende trigger voor mensen met histamine-intolerantie of mastcelactivatie. Bewerkte tomatenproducten en grotere porties bevatten vaak nog meer histamine.

Tomaten — Histamine-profiel
Histamine & gerelateerde stoffen Niveau Portie-advies
Histamineniveau
Hoog
  • ≤ 50 g = Middelmatig
  • > 50 g = Hoog
Andere biogene aminen
Laag–Middelmatig
  • ≤ 100 g = Laag–Middelmatig
  • > 100 g = Middelmatig
Histaminevrijmaker
Hoog
DAO-blokker
Laag

Vezelgehalte in tomaten

Tomaten bevatten ongeveer 1,2 gram vezels per 100 gram, zowel oplosbaar als onoplosbaar. Deze vezels ondersteunen een gezonde spijsvertering en voeden gunstige darmbacteriën. Omdat tomaten meestal in gematigde hoeveelheden worden gegeten, is hun bijdrage aan de totale dagelijkse vezelinname bescheiden.

Tomaten — Vezelprofiel

Totale vezels

1.20 g per 100 g
Oplosbare vezels: 0.40 g per 100 g (33.3%)
Onoplosbare vezels: 0.80 g per 100 g (66.7%)

Tomaten als nachtschades

Tomaten behoren tot de nachtschadefamilie, waartoe ook paprika, aubergine en aardappel behoren. Sommige mensen met auto-immuunziekten of gevoeligheden kunnen reageren op nachtschades met spijsverteringsklachten of ontsteking. Merk je klachten na het eten van tomaten, dan kan nachtschadegevoeligheid een rol spelen.

Tomaten en reflux of irritatie

Tomaten zijn zuur en kunnen reflux of brandend maagzuur verergeren bij gevoelige personen. De zuurgraad kan ook het darmslijmvlies irriteren. Heb je last van gastro-oesofageale reflux (GERD) of maagklachten na het eten van tomaten, dan kan het helpen om de inname te beperken of voor gekookte tomaten te kiezen.

Allergieën en gevoeligheden voor tomaten

Tomaten bevatten natuurlijke glutamaten, salicylaten en verbindingen die lijken op Balsem van Peru, wat reacties kan veroorzaken bij gevoelige mensen. Allergische symptomen zijn onder andere jeuk in de mond, zwelling of spijsverteringsklachten. Mensen die gevoelig zijn voor nikkel kunnen ook op tomaten reageren. Heb je bekende gevoeligheden, let dan op je reactie op tomaten.

Tomaten — Allergieprofiel
EU-hoofallergenen
🌾
Granen met gluten
Afwezig
Details
  • Afwezig Tarwe / Spelt
  • Afwezig Rogge
  • Afwezig Gerst
  • Afwezig Haver
🦐
Schaaldieren (kreeftachtigen)
Afwezig
Details
  • Afwezig Krabben
  • Afwezig Garnalen (grote)
  • Afwezig Garnalen
  • Afwezig Kreeften
  • Afwezig Rivierkreeften
🥚
Eieren
Afwezig
🐟
Vis
Afwezig
🥜
Pinda’s
Afwezig
🌱
Soja
Afwezig
🥛
Melk
Afwezig
🌰
Noten
Afwezig
Details
  • Afwezig Amandelen
  • Afwezig Paranoten
  • Afwezig Cashewnoten
  • Afwezig Hazelnoten
  • Afwezig Macadamianoten
  • Afwezig Pecannoten
  • Afwezig Pistachenoten
  • Afwezig Walnoten
🍃
Selderij
Afwezig
🧂
Mosterd
Afwezig
🧈
Sesam
Afwezig
🧪
Zwaveldioxide & sulfieten
Afwezig
🌼
Lupine
Afwezig
🐚
Weekdieren
Afwezig
Details
  • Afwezig Venusschelpen
  • Afwezig Mosselen
  • Afwezig Octopus
  • Afwezig Oesters
  • Afwezig Slakken
  • Afwezig Inktvis
Overige allergenen
🥥
Kokos
Afwezig
🍯
Honing
Afwezig
🧫
Gist
Afwezig

Bereiding en spijsvertering: rauwe versus gekookte tomaten

De manier waarop tomaten worden bereid, beïnvloedt hun effect op de darmgezondheid. Gekookte tomaten kunnen meer histamine bevatten, maar zijn voor sommige mensen makkelijker te verteren. Tomatenschil en zaden zijn soms moeilijker te verdragen bij gevoelige spijsvertering, dus schillen of ontzaden kan de tolerantie verbeteren.

Veelgestelde vragen over tomaten en darmgezondheid

Zijn tomaten laag of hoog in FODMAPs?

Tomaten hebben een matig FODMAP-gehalte. Kleine porties worden meestal verdragen, maar grotere hoeveelheden kunnen bij gevoelige personen klachten veroorzaken.

Kunnen tomaten histamine-intolerantiesymptomen uitlokken?

Ja, tomaten bevatten veel histamine en kunnen histamine vrijmaken, waardoor ze vaak klachten geven bij histamine-intolerantie.

Zijn tomaten nachtschades en waarom is dat belangrijk?

Ja, tomaten zijn nachtschades. Sommige mensen met gevoeligheden of auto-immuunproblemen kunnen reageren op nachtschades, waaronder tomaten.

Kunnen tomaten reflux of brandend maagzuur veroorzaken?

Tomaten zijn zuur en kunnen reflux of brandend maagzuur verergeren bij gevoelige personen.

Kun je allergisch of gevoelig zijn voor tomaten?

Ja, tomaten kunnen allergische of gevoeligheidsreacties veroorzaken, vooral bij mensen die gevoelig zijn voor glutamaten, salicylaten of nikkel.