Ui en darmgezondheid

Uien zijn een basisgroente in veel keukens, maar kunnen uitdagingen opleveren voor de darmgezondheid, vooral bij mensen met een gevoelige spijsvertering. Het FODMAP-gehalte, het vezelprofiel en het potentieel om histamine-gerelateerde klachten uit te lokken maken ui tot een belangrijk ingrediënt voor mensen met PDS, voedselintoleranties of allergieën.

Onion
  • Hoog in FODMAP's, vooral fructanen, die PDS-klachten kunnen veroorzaken
  • Kan als histamineliberator werken en klachten geven bij gevoelige personen
  • Bevat zowel oplosbare als onoplosbare vezels die de spijsvertering beïnvloeden
  • Behoort tot de lookfamilie, die bij sommigen intolerantie kan veroorzaken
  • Kan matige hoeveelheden salicylaten en nikkel bevatten, relevant voor gevoelige groepen

Ui en FODMAP-gehalte

Uien bevatten veel FODMAP's, vooral fructanen, een type oligosaccharide. Deze koolhydraten worden slecht opgenomen in de dunne darm en kunnen bij mensen met PDS of FODMAP-gevoeligheid zorgen voor een opgeblazen gevoel, winderigheid en ongemak. Zelfs kleine hoeveelheden ui kunnen klachten veroorzaken, waardoor ze vaak worden vermeden bij een FODMAP-arm dieet.

Ui - FODMAP-profiel
FODMAP's Niveau Portie-advies
Monosachariden (Fructose)
Middelmatig
  • ≤ 10 g = Laag
  • 11–20 g = Middelmatig
  • > 20 g = Middelmatig
Disachariden (Lactose)
Laag
Fructo-oligosachariden (Fructanen)
Hoog
  • ≤ 10 g = Laag
  • 11–20 g = Middelmatig
  • > 20 g = Hoog
Galacto-oligosachariden (GOS)
Middelmatig
  • ≤ 10 g = Laag
  • 11–20 g = Middelmatig
  • > 20 g = Middelmatig
Polyolen (Mannitol)
Laag
Polyolen (Sorbitol)
Laag

Histamine en ui-intolerantie

Uien bevatten zelf niet veel histamine, maar kunnen als histamineliberator werken en de afgifte van histamine in het lichaam stimuleren. Dit kan bij mensen met histamine-intolerantie klachten veroorzaken zoals hoofdpijn, opvliegers of spijsverteringsproblemen. Sommige mensen verdragen ui slecht, zelfs bij een lage histamine-inname.

Ui — Histamine-profiel
Histamine & gerelateerde stoffen Niveau Portie-advies
Histamineniveau
Laag–Middelmatig
  • ≤ 50 g = Laag
  • 51–100 g = Laag–Middelmatig
  • > 100 g = Laag–Middelmatig
Andere biogene aminen
Laag–Middelmatig
  • ≤ 50 g = Laag
  • 51–100 g = Laag–Middelmatig
  • > 100 g = Laag–Middelmatig
Histaminevrijmaker
Middelmatig
DAO-blokker
Laag

Vezelprofiel van uien

Uien leveren zowel oplosbare als onoplosbare vezels, met ongeveer 1,7 gram vezels per 100 gram. Oplosbare vezels voeden gunstige darmbacteriën, terwijl onoplosbare vezels zorgen voor meer volume in de ontlasting. Door het fermenteerbare karakter van de vezels, vooral fructanen, kunnen uien bij gevoelige mensen winderigheid en een opgeblazen gevoel veroorzaken.

Ui — Vezelprofiel

Totale vezels

1.70 g per 100 g
Oplosbare vezels: 0.80 g per 100 g (47.1%)
Onoplosbare vezels: 0.90 g per 100 g (52.9%)
Fructanen
1.10 g per 100 g

Spijsverteringseffecten en verdraagzaamheid

De combinatie van FODMAP's en vezels maakt uien voor sommige mensen lastig te verteren. Door uien te koken kan het FODMAP-gehalte iets dalen, maar veel mensen houden toch klachten. Mensen met een lookintolerantie of gevoelige darmen vermijden ui vaak volledig om spijsverteringsklachten te voorkomen.

Lookfamilie en ui-gevoeligheid

Uien behoren tot de lookfamilie, waartoe ook knoflook en prei behoren. Sommige mensen hebben een intolerantie of lichte allergische reactie op lookachtigen, wat kan leiden tot buikpijn, een opgeblazen gevoel of zelfs huidreacties. Een echte ui-allergie is zeldzaam, maar gevoeligheid komt vaker voor, vooral bij mensen met andere voedselintoleranties.

Ui — Allergieprofiel
EU-hoofallergenen
🌾
Granen met gluten
Afwezig
Details
  • Afwezig Tarwe / Spelt
  • Afwezig Rogge
  • Afwezig Gerst
  • Afwezig Haver
🦐
Schaaldieren (kreeftachtigen)
Afwezig
Details
  • Afwezig Krabben
  • Afwezig Garnalen (grote)
  • Afwezig Garnalen
  • Afwezig Kreeften
  • Afwezig Rivierkreeften
🥚
Eieren
Afwezig
🐟
Vis
Afwezig
🥜
Pinda’s
Afwezig
🌱
Soja
Afwezig
🥛
Melk
Afwezig
🌰
Noten
Afwezig
Details
  • Afwezig Amandelen
  • Afwezig Paranoten
  • Afwezig Cashewnoten
  • Afwezig Hazelnoten
  • Afwezig Macadamianoten
  • Afwezig Pecannoten
  • Afwezig Pistachenoten
  • Afwezig Walnoten
🍃
Selderij
Afwezig
🧂
Mosterd
Afwezig
🧈
Sesam
Afwezig
🧪
Zwaveldioxide & sulfieten
Afwezig
🌼
Lupine
Afwezig
🐚
Weekdieren
Afwezig
Details
  • Afwezig Venusschelpen
  • Afwezig Mosselen
  • Afwezig Octopus
  • Afwezig Oesters
  • Afwezig Slakken
  • Afwezig Inktvis
Overige allergenen
🥥
Kokos
Afwezig
🍯
Honing
Afwezig
🧫
Gist
Afwezig

Salicylaten, nikkel en andere stoffen in uien

Uien bevatten matige hoeveelheden salicylaten en nikkel, wat relevant kan zijn voor mensen die gevoelig zijn voor deze stoffen. Reacties kunnen bestaan uit hoofdpijn, huidproblemen of darmklachten. Voor de meeste mensen is dit geen probleem, maar bij bekende salicylaat- of nikkelgevoeligheid is voorzichtigheid met ui aan te raden.

Veelgestelde vragen over ui en darmgezondheid

Zijn uien rijk aan FODMAP's?

Ja, uien bevatten veel FODMAP's, vooral fructanen, en veroorzaken vaak klachten bij mensen met PDS.

Kunnen uien histaminereacties veroorzaken?

Uien kunnen als histamineliberator werken en klachten geven bij mensen die gevoelig zijn voor histamine.

Bevatten uien vezels?

Ja, uien leveren zowel oplosbare als onoplosbare vezels die de spijsvertering kunnen beïnvloeden.

Maakt koken uien makkelijker verteerbaar?

Koken kan het FODMAP-gehalte iets verlagen, maar veel mensen houden toch spijsverteringsklachten.

Komt een ui-allergie vaak voor?

Een echte ui-allergie is zeldzaam, maar intolerantie of gevoeligheid voor uien en andere lookachtigen komt vaker voor.